DEN BOSCH - De rechtbank Oost-Brabant heeft een man veroordeeld voor het gijzelen van drie medewerkers en het bedreigen van vijf andere collega’s in de PI in Vught. Omdat de man momenteel al in een Tbs-kliniek verblijft en de rechtbank die behandeling niet wil doorkruisen, krijgt hij een voorwaardelijke gevangenisstraf van 12 maanden.


In december 2025 gijzelde de verdachte urenlang drie medewerkers van de penitentiaire inrichting (PI) in Vught. Vijf andere collega’s werden door hem ernstig bedreigd. Op basis van de aangiftes en de verklaringen is de rechtbank ervan overtuigd dat de medewerkers van de PI lange tijd doodsangsten hebben uitgestaan en zich afvroegen of ze nog wel levend thuis zouden komen. De impact op hen en hun naasten was enorm en zal nog lange tijd doorwerken.

De rechtbank vindt het allereerst van belang om te benoemen dat er geen enkele aanwijzing is dat de verdachte de medewerkers gijzelde om plaatsing in een Tbs-kliniek af te dwingen. Uit niets blijkt namelijk dat hij op enig moment een bewuste keuze maakte en op geen enkel moment gaf de verdachte (bijvoorbeeld richting de onderhandelaars) aan dat hij in een Tbs-kliniek geplaatst wilde worden.

Het gedrag van de verdachte tijdens de gijzeling werd in grote mate beïnvloed door diverse stoornissen. Uit psychologisch onderzoek en rapporten van deskundigen blijkt dat er bij de verdachte sprake is van een autismespectrumstoornis (ASS), een posttraumatische stressstoornis (PTSS), een schizofrenie spectrumstoornis en antisociale en borderline persoonlijkheidskenmerken. Daarmee is er sprake van een sterk verminderde toerekeningsvatbaarheid van de verdachte.

Noodzakelijke behandeling in Tbs-kliniek

Daarmee is de rechtbank, net als de officieren van justitie en de advocaat van de verdachte, van oordeel dat er in dit geval geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf moet worden opgelegd. Ook nu nog vormt de verdachte namelijk een groot gevaar voor zijn directe omgeving en kan hij uit het niets tot extreem geweld overgaan. Niemand, ook hijzelf niet, kan dit zien aankomen. De beslissing om terbeschikkingstelling (tbs) met dwangverpleging op te leggen is onherroepelijk. De Tbs-kliniek waar hij ondertussen is geplaatst, is de meest veilige omgeving voor hem en de personen om hem heen, oordeelt de rechtbank.

Door een onvoorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen, zou de behandeling bij de Tbs-kliniek worden beëindigd en zou hij overgeplaatst worden naar een PI. Dit zou onmiddellijk gevaar opleveren voor de mensen die daar werken en voor hemzelf. Om toekomstige situaties te voorkomen legt de rechtbank daarom in dit uitzonderlijke geval geen onvoorwaardelijke celstraf op.

Wél voorwaardelijke gevangenisstraf

De rechtbank legt wel een voorwaardelijke gevangenisstraf op van 12 maanden. Voorwaardelijke straffen worden doorgaans opgelegd om een verdachte ervan te weerhouden opnieuw de fout in te gaan, maar in dit geval zit de verdachte mogelijk nog vele jaren in een Tbs-behandeling en de voorwaardelijke gevangenisstraf zal pas daarna gaan spelen. Bovendien is het de vraag of de voorwaardelijke straf effect zal hebben; het zijn de stoornissen die de verdachte in de huidige toestand sterk beïnvloeden bij zijn gedragskeuzes.

Toch is het voor PI-medewerkers en medewerkers van de Tbs-kliniek die te maken krijgen met zware druk door het complexe werk met gedetineerden, belangrijk om te weten dat een gijzeling als deze niet onbestraft blijft, zelfs niet in uitzonderlijke omstandigheden. Bovendien wil de rechtbank met het opleggen van deze voorwaardelijke gevangenisstraf de verdachte extra stimuleren in de toekomstige eindfase van zijn Tbs-behandeling, om zo te werken aan een veilige en verantwoorde terugkeer in de maatschappij, als dat aan de orde is.

De rechtbank veroordeelt de verdachte daarnaast tot het betalen van alle gevorderde schadevergoedingen aan de slachtoffers.